Uvod

Uvek oko nove godine povede se priča oko takozvane srpske nove godine i božića. I stalno se pojavi neko ko ne zna zašto je to tako, ili pretpostavlja loše, pa se javila potreba za ovim člankom u kome je sve objašnjeno. Dakle, za buduću referencu.

Šta je Julijanski kalendar

Julijanski kalendar je reforma Rimskog kalendara i uveo ga je Julije Cezar 46. godine PNE, a počeo je da se primenjuje 45. godine PNE.

Šta je Gregorijanski kalendar

Gregorijanski kalendar je danas nakorišćeniji kalendar u svetu. On je reforma Julijanskog kalendara, predložen od strane doktora Alojzija Lilijusa. Papa Gregorije XIII, po kome je dobio ime, ga je usvojio na 24. februar 1582. godine.

Ispravke u kalendaru su popravile pomeranje od civilnog (naučnog) kalendara zato što je prosečna Julijanska godine malko duža nego što bi trebala biti, što uzrokuje pomeranje prolećne ravnodnevnice, a samim tim i pomeranje datuma na koji se slavi Uskrs (o Uskrsu malo ispod).

Gregorijanski kalendar je rešio ovaj problem tako što je 10 dana odbačeno, kako bi se kalendar vratio u sinhronizaciju sa godišnjim dobima, i usvojeno je sledeće pravilo prestupne godine:

Svaka godina koja je deljiva sa četiri je prestupna godina, osim godina koje su deljive sa 100; godine vekova koje su deljive sa 400 su i dalje prestupne godine.

Julijanski kalendar sve godine deljive sa četiri tretira kao prestupne (otuda i njegova greška, između ostalog).

Od Julijanskog ka Gregorijanskom

Julijanski kalendar je bio u opštoj upotrebi u Evropi i severnoj Africi sve do 1582. godine, kada je papa Gregorije XIII proglasio Gregorijanski kalendar. Reforma je i bila potrebna zato što je u julijanskoj šemi previše dana dodato i bila je dosta pobegla od astronomskih godišnjih doba.

U proseku, Julijanski kalendar greši za oko 11 minuta po godini. Za toliko je duži od prave, astronomske, godine. Kao rezultat toga, izračunati datum Uskrsa se postepeno pomerio iz saglasnosti sa Mesecom. Drugim brojevima, Julijanski kalendar napreduje po jedan dan svake 134 godine, i do 1582. godine bio je deset dana od podudaranja.

Od 16. veka, Julijanski kalendar je još "napredovao": 1700-ih je razlika postala 11 dana; 1800-ih 12; i 1900-ih 13 dana, što će se zadržati do 2100. godine.

Sada nam je jasno zašto je Gregorijanski kalendar usvojen i prihvaćen na celom svetu. Zato što je tačan.

Uprkos prihvatanjima od strane društava, nijedna od nacionalnih Pravoslavnih crkava nije prizala Gregorijanski kalendar. Umesto toga, Revizionirani Julijanski kalendar je predložen maja 1923. godine koji je izbacio 13 dana i usvojio drugačije brojanje prestupne godine. Razlika između Gregorijanskog i Revizioniranog Julijanskog kalendara će se pojaviti tek 2800. godine.

Srpska Pravoslavna crkva nije priznala ni ovaj Revizionariani Julijanski kalendar.

Kada je Uskrs?

Računanje Uskrsa je komplikovan matematički i astronomski proces. Kratko rečeno, Uskrsna nedelja je prva nedelja nakon prvog punog Meseca nakon prolećne ravnodnevnice.

Po Julijanskom kalendaru, Uskrs se redovno pomera sve dublje i dublje u godinu. Ovo je bio glavni razlog zašto su hrišćanske crkve usvojile, ispravni, Gregorijanski kalendar.

Svetski kalendar

No, još tačniji kalendar je Svetski kalendar, koji nije tema ovog članka pa ću ga samo pomenuti.

Pored tačnosti i mnogobrojnih prednosti kod računanja vremena koje donosi (na primer, ne bi se morali štampati različiti kalendari svake godine, već bi raspored dana po mesecima ostao isti), ovaj kalendar još uvek nije prihvaćen.

Glavni protivnici Svetskog kalendara su vođe religija koje svoje obožavanje baziraju na ciklusu od sedam dana. Za jevreje, hrišćane i muslimane, određeni dan molitve je drevni i fundamentalni elemenat vere.

Izvori

http://en.wikipedia.org/wiki/Julian_calendar
http://en.wikipedia.org/wiki/Gregorian_calendar
http://en.wikipedia.org/wiki/Vernal_equinox
http://en.wikipedia.org/wiki/World_Calendar
http://www.tondering.dk/claus/cal/node1.html